Bugün yine belgeler ve Alper (Karapınar) eşliğinde bir test sunucusuna kurulum yaptım. Sunucudaki rubygems, rails vb. sürümlerinin güncellemesi, eksik kalan gem’lerin kurulması gibi standart prosedürlerden sonra rails ile gelen webrick’i başlattık ve sayfaları görmeye niyet ettik. Niyet ettik diyorum çünkü sunucu yerel ağda olmasına rağmen sayfaları görebilmek pek mümkün olmadı. Her ne kadar rails sayfayı 1 saniyeden kısa sürede oluşturduğunu iddia etse de istemciye sayfanın ulaşması saniyeler sürüyor hatta bazen hiç yüklenemiyordu.

Biz de test sunucusu kullanıyor olmanın verdiği rahatlıkla Thin [1] denemeye karar verdik. Proje sayfasını açınca çıkan grafik oldukça iddialıydı ve bizim derdimize derman olacağını söylüyordu.

Durumun gerçekten böyle olup olmadığını görmek için hızlıca

gem install thin

ile thin’i kurup. Proje dizini içinde

thin start

diyerek sunucuyu çalıştırdık. Çalışacak ikinci yazılım için de tahmine binaen eklediğimiz -p parametresi ile port belirtmeyi başarınca birkaç dakika içinde ağlayan bir sunucudan uçan bir sunucuya terfi etmiş olduk.

Dediğim gibi ruby’den veya rails’den anlamam ama şu açıkça ortadaki thin ile sayfalar rails’in oluşturduğu hızda istemciye iletilmiş oluyor.

[1]: http://code.macournoyer.com/thin/

Yaygın kullanılan sistemlerde bu işin nasıl yapılacağından, bu gibi işler için özelleşmiş dağıtımlara kadar birçok seçeneği araştırdım. Genel intiba özelleşmiş sistemlerle, arayüzlerle uğraşmadan sistem tarafında gerekli kuralları yazarak bu işi yapmanın daha kolay olduğu yönündeydi. Lakin sistemi teslim edeceğimiz sistem yöneticisine bir arayüz de sunmak istediğimiz için arayüz üzerinden ayar yapabileceğimiz çözümlere yöneldik. (İşbu noktada insanların söylediği gibi arayüzün daha zahmetli olduğunu tecrübe ettim.)

Kurulum yapacağımız sistemde halihazırda proxy için kullanılmakta olan pfSense ile başladım çalışmaya. Dağıtım belgelerinde, bloglarda, forumlarda yazan tüm farklı kombinasyonlarla ayarlar yapmama rağmen failover bir türlü çalışmadı. Neden sonra öğrendik ki pfSense makinesi üzerindeki servisler pfSense’in multiwan özelliklerinden faydalanamıyormuş. Yani proxy servisi failover kurallarına takılmadan sürekli default gw kullanarak internete çıkıyormuş.

Bu noktada proxy makinesi önüne bir failover makinesi koymak en pratik görünen (ve internette tavsiye edilen) yöntemdi. Lakin bu değişiklik başkaca ayarlara da müdahale etmeyi gerektireceğinden ilk başta bir kenara not alınıp pas geçildi.

Sonraki birkaç gün alternatif hazır sistemlerden ipcop, clearos ve smoothwall’u denedim. Bazısı multiwan tarafında bazısı proxy tarafında beklenilen kolaylığı sağlayamadı. İinternette okuduğum yorumlar, özelliklerin sisteme 3. parti eklentilerle eklenmesi gibi detaylar bu alternatifleri elememe neden oldu.

Velhasıl gerekecek ekstra müdahaleleri göze alıp 2. bir pfsense makinesi ile failover/loadbalance kurulumu yapmaya başladım. Yine pfsense belgeleri açıldı, okundu uygulandı, sorun çıkınca forumlar eşelendi. Birçok kaynakta farklı yapılandırmalarla kurulumlar anlatıyor, çalıştığı söyleniyor ama kimse sorun çıktığından bahsetmiyordu. Benim kurduğum sistemler  ise aynı ayarlarla çalışmıyordu.

En sonunda kısa bir mola sonrası sakin kafayla yaptığımız kurulumda, anlatımlarda gösterilmeyen bir ekranda yaptığım bir seçimin sorunu oluşturduğunu farkettik. Sistem failover’ın yanı sıra yük dengeleme de yaptığı için dışarıya giden istekler bazen birinci hattan bazen diğer hattan gidiyor bu da bazı internet hizmetlerinde sorun oluşturuyor. Biz de bunun önüne geçmek için “Sticky Connections” seçeneği ile bağlantının sürekli aynı hattan çıkmasını sağlıyoruz. Gelgelelim pfSense hatlardan biri gittiğinde state tablosunu sıfırlamadığı için bizim yapışkan bağlantılar giden hatta yapışıp kalıyor, sürekli ondan çıkmayı denediğinden de doğal olarak çıkamıyormuş.

Sorunun ne olduğu netleştirince çözüme hızla ulaştık. Öncelikle bu sorundan bahseden kaynaklara gözattım. Arayüzden uygulanabilecek şık bir çözüm çıkmadı. Biz de elimizi koda bulayıp, aşağıdaki değişikliği yaparak pfSense’in hat gittiğinde state tablosunu sıfırlamasını sağladık.

— vslb.inc~   2010-07-07 10:35:23.953461623 +0300
+++ vslb.inc    2010-07-07 10:35:23.995462449 +0300
@@ -113,8 +113,8 @@
interval 10s
}
alarm default {
-       command on “/usr/bin/touch /tmp/filter_dirty”
-       command off “/usr/bin/touch /tmp/filter_dirty”
+       command on “/usr/bin/touch /tmp/filter_dirty; /sbin/pfctl -F state; touch /tmp/alarm.ON”
+       command off “/usr/bin/touch /tmp/filter_dirty; rm -f /tmp/alarm.ON”
combine 10s
}
alarm down “down” {

Bu kadar basit bir çözüm sistem geliştiricileri tarafından -grafik arayüzden ayarları eklemek, farklı yapılarla test etmek gibi dertleri olduğundan onlara göre büyük bir değişiklik olsa gerek- sisteme eklenmediğinden birkaç günümüzü harcadı.

Sorunu bulmuş ve çözmüş olmalının rahatlığı ile bir komut yüzünden günlerimi vermiş olmanın üzüntüsü arasında yeni kurulumlara doğru yola çıktık.

“Türkiye de sansüre dayalı bir ülke değil.”

Bu söz  Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’na ait.[1] Hem de öyle eski zamanlarda söylenmiş bir söz değil, bakan, bunu bugün, sansür gazeteleri, televizyonları aşmış, yeni yüzyılın özgürlük kaynağı interneti zaptetmeye çalışırken zaptetmişken söylemiş.

–

Sadece 4 gün sonra gelen düzenleme: Hiçbir şekilde sansür uygulamayan TRT’ye, sansüre dayalı bir ülke olmadığımız için TRT’den bunu yapmasını isteyemeyen hükümete ve bölgenin stratejik olarak en üstün, en sözü geçen, kimseden etkilenmeyen ülkesi olmamıza rağmen nasıl olduysa bahsi geçen dizinin son bölümünde dizinin hikayesiyle tamamen alakalı sahneler makaslanmış (gereksiz görülmüş, kaldırılmış teferruat sahneler değil yani)[2]. Radikal’in konuyla ilgili ikinci haberine göre de hikayenin yönü filistin/israil ilişkilerinden duygusal ilişkilere doğru kaydırılmış [3].

Daha üzerinden 1 hafta bile geçmeden bir bakanımızın söylediği sözün doğru olmadığının ortaya çıkmasına mı, bu gerçeğin ortaya çıkmasının konuyla ilgili kimseyi olumsuz etkilemeyeceğine mi, yoksa hepsinden beteri göz göre göre sansür batağında boğulduğumuza mı yanalım bilemiyorum.

–

Gazetelerde, televizyonlarda, sanat dünyasında son yıllarda hiç denk gelmediğimiz (!) sansür vakalarına örnekler;

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Devletin yaptığı sansürün yanısıra sansürle alakası olmayacak insanların bile korkuları yüzünden otokontrol adı altında sansüre başvuruyor olması da işin asıl kötü yanı.

[1]: http://www.hurriyet.com.tr/gundem/12711010.asp?gid=229

[2]: http://bit.ly/22YqRM

[3]: http://bit.ly/BU8Cb

Tarball Oluşturma (isteğe bağlı)

İnce istemcilerinizde Pardus depolarında bulunan ptsp paketlerindekinden çıkan uygulamalar dışında uygulamalar bulunmasını istiyorsanız build-client.py dosyasında PACKAGES listesine istediğiniz paketleri ekleyin ve build-client.py dosyasını çalıştırın.
http://svn.pardus.org.tr/pardus/2008/stable/server/ptsp/ptsp-server adresinden kaynak paketi indirip “Archive” bilgilerini yeni oluşturduğunuz tarball ile değiştirip paketi derleyin.

KDM Ayarları

/etc/X11/kdm/kdmrc dosyasından Xdmcp’yi açın.

DHCP Sunucu Ayarları

Sisteminizde birden fazla ağ arayüzü varsa /etc/conf.d/dhcpd dosyasında dhcp sunucusunun dinleyeceği ağ arayüzünü belirtin.

/etc/dhcp/dhcp.conf dosyasında bir subnet yaratıp.

• ip havuzu aralığını (range)
• istemci sistemi için kullanılacak kök dizini (option root-path)
• tftp sunucusunun ip adresini (next-server)
• pxe dosyasının yolunu (filename)

belirtin.

Adres çözümlemesi yapılabilmesi için her istemci için bir host tanımlayın ve

• MAC adresini (hardware ethernet)
• IP adresini (fixed-address)
• Makina adını (option host-name)

belirtin.

NFS Sunucu Ayarı

İstemci sistemi için kullanılacak kök dizini ve ilgili seçenekleri /etc/exports dosyasında tanımlayın.

DNS Ayarları

/etc/hosts dosyası içine her istemci için dhcpd.conf dosyasındakine uygun olarak “ip – hostname” çiftlerini belirtin
Eğer sunucunuzun ip adresi 10.0.0.1 dışında bir adres olacaksa /etc/pts-client dosyasını düzenleyin.

Son olarak sistemi çalışır hale getirmek için tftp, dhcp, nfs_utils ve portmap servislerini başlatın.

Örnek Dosyalar

/etc/dhcp/dhcpd.conf:

ddns-update-style interim;
ignore client-updates;

max-lease-time 500;
default-lease-time 500;
option routers 10.0.0.1;
option domain-name-servers 193.140.100.210, 193.140.100.215, 4.2.2.5;
option subnet-mask 255.255.255.0;
subnet 10.0.0.0 netmask 255.255.255.0 {
range 10.0.0.2 10.0.0.25;
option root-path “10.0.0.1:/opt/ptsp”;
next-server 10.0.0.1;
filename “/pts/latest-ptsp/pxelinux.0″;

host client1 {
hardware ethernet 00:11:22:33:44:55;
fixed-address 10.0.0.2;
option host-name “client1″;
}
host client2 {
hardware ethernet 00:11:22:33:44:56;
fixed-address 10.0.0.3;
option host-name “client2″;
}
}

/etc/exports:

# /etc/exports: NFS file systems being exported.  See exports(5).
/opt/ptsp       10.0.0.0/255.255.255.0(ro,no_root_squash,no_subtree_check,sync)

/etc/X11/kdm/kdmrc:

…
…
[Xdmcp]
Enable=true
Willing=/usr/kde/3.5/share/config/kdm/Xwilling

/etc/hosts:

# /etc/hosts
#
# This file describes a number of hostname-to-address
# mappings for the TCP/IP subsystem.  It is mostly
# used at boot time, when no name servers are running.
# On small systems, this file can be used instead of a
# “named” name server.  Just add the names, addresses
# and any aliases to this file…
#

127.0.0.1 localhost PTS-pardus

# Lab machines
10.0.0.2 client1
10.0.0.3 client2

Eğer bugüne kadar denk gelip rss’ine abone olmadıysanız -ki gördüyseniz mutlaka rss’ine abone olmuşsunuzdur- mutlaka görmeniz gereken iki güzel blogu bugün hatmettim.

Birincisi siz hayatın akışına kapılmış sürüklenirken, memlekette olan biten, kimsenin elleşip göz önüne çıkarmadığı bazı detayları görmenize yardımcı olan ayrıca keyifli anılarıyla dakikalarınızı renklendiren Koray Löker’in bilöker‘i. Bolca okunası, üstüne düşünülesi yazılar barındırıyor. Sanatçı ruhunun hassasiyetiyle çoğu kişinin gözünden kaçan hassas noktalara temas ediyor, insanın ufkunu genişletiyor ve fakat normalde görmeyip duymadığınız için aklınıza takılmayan aksaklıkları sıkıntıları gösterip dertlerinize yeni dertler katıyor.

İkincisi de Doruk Fişek’in biraz yemek biraz iş az da serzeniş tadında, okurken karnınızı acıktıracak, olmadık şeyler canınız çektirecek seyir defteri. Eğer benim gibi geçmişe doğru kaptırıp okumayı düşünürseniz -ki başlayınca duramayacak bunu yapacaksınız- baştan uyarayım. Öncelikle güzel yemek yazılarıyla karnınızı acıktıracak, siz tam yiyecek almaya giderken size göstereceği ilginç bir ipucu ya da betikle sizi tekrar yerinize oturtacak, betik işlerken okumaya devam ettiğinizde birşeylere sinirlenmenize yol açıp iştahınızı kaçıracak sonuç olarak size muallakta dakikalar geçirtecek. Bence bu blogu her daim mevsiminde okumak lazım.

Bir yandan tweet’liyorum, bir yandan blog’a yazıyorum. 3 ay sonra laptop’uma mı kavuştum ne

Bugün wordpress kullanan bir siteyi feedburner’a kaydetmeye çalışırken feedburner RSS’nin geçersiz olduğundan dert yandı. Firefox yüksek bir zeka örneği ile geçersiz de olsa RSS’i görüntüleyebildiğinden ilk başta sorunu göremedik. Daha sonra Google’dan ulaştığım bir iki forumda bunun dosyanın başında oluşan bir boşluk karakterinden kaynaklanabildiğini okudum. Firefox ile kaynak koduna bakarak bu durumu göremediğimizden wget ile RSS’i indirip baktım. Gerçekten de yarım saatimizi çalan şey dosyanın en başında bir boşluk karakteriydi. -Evet sadece basit bir boşluk.-

Forumlarda sayfayı oluştururken kullanılan dosyalardan herhangi birindeki yazım hatasının bu duruma neden olabileceği yazıyordu. Çözümler de yazım hatasını bulup düzeltmek yönündeydi. Ama birçok dosya içinde fazladan yazılmış bir boşluğu bulmak pek kolay değildi.

Bir süre forumların gazıyla birkaç dosyada arama yaptıktan sonra aklıma daha pratik bir fikir. Çıktının başlaması gereken yeri biliyorduk. Buradan önceki belleğe aktarılan tüm çıktı da soruna neden olan o boşluk olduğundan sorunun çözümü çıktının başlaması gereken yerden hemen önce bellekteki herşeyi silmekti. Bunu da ob_clean() fonksiyonu ile sağladık.

Sonuç olarak RSS’yi oluşturan wp-includes/feed-rss2.php dosyasınında

11. echo ‘<?xml version=”1.0″ encoding=”‘.get_option(‘blog_charset’).’”?’.'>’; ?>

olan kısmı

11. ob_start();
12. echo ‘<?xml version=”1.0″ encoding=”‘.get_option(‘blog_charset’).’”?’.'>’; ?>

yapmak sorunu çözdü.

Betik, kurulmak istenen paketin system.base bileşeni dışındaki tüm bağımlılıklarını listeliyor, isterseniz indiriyor.

Betiği kullanmak isterseniz,

http://tsdesign.info/pardus/tarballs/pisi_getter.py.tar adresinden indirip

python pisi_getter –query <paket_adı>

şeklinde kullanabilirsiniz.

## Bu yazıyı yazarken farkettim ki betiğin yaptığı işi pisi bir ufak hileyle yapabiliyor. Yalan oldu benim betik   ##

Pisi ile aynı işi yapmak için,

Bir dizin yaratın,

# mkdir pisi_getter

Bu dizini kararlı depoyu ekleyin,

# pisi ar -D pisi_getter/

Daha sonra system.base’i görmezden gelerek istediğiniz paketi kurun,

# pisi it konversation -D pisi_getter/ –ignore-safety

Böylece pisi, paket için gereken bağımlılıkları hesaplayıp indirecek.

Daha sonra önbellekten topladığınız paketleri başka bir sistemde afiyetle tüketebilirsiniz.

—

Üzerinde uğraştığımız projelerde yeni kullanıcılar için öğrenmesi kolay olduğundan sürüm takip sistemi olarak subversion kullanıyoruz. Her ne kadar öğrenmesi kolay olsa da elbette arada ufak tefek sorunlar çıkıyor.

Geçtiğimiz günlerde kullanıcılardan biri yanlışlıkla neredeyse depomuzun yarısını silmiş. Her ne kadar svn kullandığımızdan bu durum çok sıkıntı olmasa da daha önce bu durumla karşılaşmamış olduğumdan irc’de konu hakkında biraz laflamak gerekti.

Sonuç olarak unutulmaması gereken komut şöyleymiş.

svn merge -r [Son Revision]:[Dönülecek Revision] URL

örn. svn merge -r 1216:1205 URL

Ben youtube’a aracısız erişebilen kitledenim ve zaman zaman youtube’ta “related videos” marifetiyle -eskinin moda tabiriyle- sörf yapıyorum. Bu sırada da bu ve benzeri sitelerin neden “durup dururken” durdurulduklarını gitgide daha iyi anlıyorum.

Bugün dolanırken şimdiye kadar çokça duyduğum ama cevabını kimsenin ver(e)mediği bu memleketin politik durumu neden böyle sorusunun cevabını buldum. Üstat Attila İlhan gayet açık ve anlaşılır şekilde cevabını vermiş bu karmaşık ve anlatması zor görünen sorunun.

Tabii bu cevabı izlemek için bu cevabın önündeki engelleri aşmak, etrafı saran uyutucuların arasından sıyrılmak gerekiyor. Bunun için de hedefinizin bunları bulmak olması yani konularla bir miktar ilgili olmanız gerekiyor. Kısacası insanların bu bilgilere denk gelmesi ihtimali başarıyla ortadan kaldırılmış. İnce ince çalışıp bunu başaranları tebrik etmek gerekli.

Biraz daha açık yazmak gerekirse aşağıda -biri devletin resmi yayın organı olmak üzere ki özellikle bu kanalın yayın içeriği dikkat çekici- 3 ulusal TV kanalının yayın akışı var ve görülüyor ki yayınlar sadece akıp gitmesi geride bir iz bırakmaması için özel olarak hazırlanıyor. İnsanların iz bırakması muhtemel içeriklere ulaşmasının da önüne bir şekilde geçildi mi işlem tamam.

İnternete, herşeye rağmen insanlara doğruyu görebilmek adına bir şans daha tanıdığı için teşekkür ederek bahsettiğim videonun bağlantılarını ekleyeyim.

Attila İlhan’la Zaman İçinde Yolculuk, 3 Nisan 2004 (1)
Attila İlhan’la Zaman İçinde Yolculuk, 3 Nisan 2004 (2)
Attila İlhan’la Zaman İçinde Yolculuk, 3 Nisan 2004 (3)

Geçen sene GSoC’a katılan Türk öğrenciler [1] ve bu sene Pardus’un GSoC’a katılan projeler arasında yer alması, Türkiye’de GSoC’a olan ilgiyi arttırmış olacak ki, GSoC başvurusu kabul edilen Türk öğrenci sayısı katlanarak 15′e çıkmış. [2]

Pardus ekibi de “Pardus CD/DVD/USB Dağıtım Sihirbazı” yapmak için yaptığım başvurumu kabul etmiş ve benim bu 15 öğrenciden biri olmamı sağlamış.

Bu yaz ÖSYM ve Google sayesinde oldukça yoğun ve keyifli  geçecek gibi duruyor. Umarım yaz sonunda projeyi başarı ile tamamlamış ve ortaya kullanılabilir bir ürün çıkarmış olacağım.

1. http://nyucel.blogspot.com/2007/04/google-summer-of-code.html
2. http://nyucel.blogspot.com/2008/04/google-summer-of-code-2008.html

–

Google henüz bu tarz bir bilgi (ülke/katılımcı) sunmamasına rağmen, sonuçların açıklanmasından sonra, 1 saat içinde bu bilgileri topladığı ve bizimle paylaştığı için Necdet hocaya teşekkürler.